منتشرشده در

Affix

  • وند (جزء کوچکی که به ریشه یا ستاک کلمه اضافه می‌شود و معنی یا نقش دستوری آن را تغییر می‌دهد، مانند پیشوند، پسوند)

Agglutinative Language

  • زبان التصاقی (زبانی که در آن کلمات با چسباندن وندهای متعدد به ریشه تشکیل می‌شوند و هر وند یک معنی یا نقش دستوری خاص دارد، مانند ترکی و فنلاندی)

Allomorph

  • تکواژگونه (اشکال مختلف یک تکواژ که با وجود تفاوت در ظاهر، یک معنی یا نقش دستوری را بیان می‌کنند، مانند /ان/ و /ها/ برای جمع در فارسی)

Analogy

  • همسانی، قیاس (فرآیندی که در آن ساختار کلمات جدید بر اساس الگوی کلمات موجود ساخته می‌شود)

Base

  • : پایه، بن (شکلی از کلمه که وندها به آن اضافه می‌شوند)

Bound Morpheme

  • تکواژ وابسته (تکواژی که به تنهایی معنی ندارد و باید به یک تکواژ آزاد بچسبد، مانند وندها)

Clitic

  • : واژه‌بست (جزئی که از نظر دستوری مانند یک کلمه عمل می‌کند اما از نظر آوایی به کلمه مجاور خود متکی است، مانند «-اَش» در «کتابش»)

Compounding

  • ترکیب‌سازی (فرآیند ساخت کلمات جدید از ترکیب دو یا چند کلمه مستقل، مانند “خودکار”)

Conversion

  • تبدیل نقش، بدون تغییر شکل (فرآیند تغییر نقش دستوری یک کلمه بدون تغییر در شکل آن، مانند استفاده از “کتاب” (اسم) به عنوان “کتاب کردن” (فعل))

Derivational Morpheme

  • : تکواژ اشتقاقی (تکواژی که با افزودن آن به یک کلمه، کلمه‌ای جدید با معنی یا نقش دستوری متفاوت ساخته می‌شود، مانند «-گر» در «آهنگر» یا «-ی» در «زیبایی»)

Derivation

  • اشتقاق (فرآیند ساخت کلمات جدید با استفاده از وندهای اشتقاقی)

Duplication/Reduplication

  • همسان‌سازی، تکرار واژه (فرآیند ساخت کلمات جدید با تکرار جزئی یا کلی یک ریشه یا ستاک، مانند “چیک چیک” یا “درهم برهم”)

Free Morpheme

  • تکواژ آزاد (تکواژی که می‌تواند به تنهایی معنی داشته باشد و به عنوان یک کلمه مستقل ظاهر شود، مانند “کتاب”، “دانش”)

Fusional Language

  • زبان صرفی-ترکیبی (زبانی که در آن وندها می‌توانند چندین معنی یا نقش دستوری را به طور همزمان بیان کنند و مرز بین وندها ممکن است محو باشد، مانند لاتین و عربی)

Inflectional Morpheme

  • تکواژ تصریفی (تکواژی که به یک کلمه اضافه می‌شود تا اطلاعات دستوری مانند زمان، شخص، شمار، جنسیت یا حالت را بیان کند و نقش دستوری یا معنی اصلی کلمه را تغییر نمی‌دهد، مانند نشانه‌های جمع و فعل)

Inflection

  • صرف، تصریف (فرآیند تغییر شکل کلمات برای بیان ویژگی‌های دستوری مانند زمان، شخص، شمار، جنسیت)

Infix

  • میانوند (وندی که در میان ریشه کلمه قرار می‌گیرد، در فارسی رایج نیست اما در برخی زبان‌ها وجود دارد)

 

خانواده

  • Internal Change: تغییر درونی (فرآیند ساخت کلمات جدید یا بیان ویژگی‌های دستوری با تغییر در حروف صدادار یا بی‌صدای درون ریشه کلمه، مانند sing -> sang در انگلیسی)

Isolating Language

  • زبان تحلیلی (زبانی که در آن کلمات معمولاً بی‌وند هستند و روابط دستوری از طریق ترتیب کلمات یا کلمات کمکی بیان می‌شوند، مانند چینی)

Lexeme

  • واژه، مدخل واژگانی (کوچکترین واحد واژگانی یک زبان که معنی مستقلی دارد و در فرهنگ لغت به عنوان یک مدخل جداگانه ظاهر می‌شود. یک واژه می‌تواند شامل چندین شکل تصریفی باشد، مانند “go”, “goes”, “going”, “went”, “gone” که همگی یک واژه را تشکیل می‌دهند)

Lexical Category

  • رده واژگانی، طبقه واژگانی (دسته‌بندی کلمات بر اساس نقش دستوری و معنایی آن‌ها، مانند اسم، فعل، صفت، قید)

Morpheme

  • تکواژ (کوچکترین واحد معنی‌دار زبان)
  •  * :
  •  * :

Morphological Process

  • فرآیند صرفی (روش‌های مختلفی که زبان‌ها برای ساخت کلمات جدید یا تغییر شکل کلمات موجود از آن‌ها استفاده می‌کنند، مانند اشتقاق، تصریف، ترکیب)

Morphology

  • صرف، ساخت‌واژه (علم مطالعه ساختار درونی کلمات و فرآیندهای تشکیل کلمه)

Paradigm

  • الگوی صرفی، صرف (مجموعه‌ای از اشکال تصریفی یک کلمه، مانند صرف فعل)

Prefix

  • پیشوند (وندی که در ابتدای ریشه یا ستاک کلمه قرار می‌گیرد، مانند «نا-» در «ناسالم»)

Productivity

  • زایایی (میزان توانایی یک فرآیند صرفی برای تولید کلمات جدید در یک زبان)

Root

  • ریشه (کوچکترین بخش یک کلمه که معنی اصلی آن را حمل می‌کند و نمی‌توان آن را به واحدهای معنایی کوچک‌تر تقسیم کرد)

Stem

  • ستاک (بخشی از کلمه که وندهای تصریفی به آن اضافه می‌شوند؛ می‌تواند ریشه یا ریشه به اضافه وندهای اشتقاقی باشد.
  •  * :
  •  * :

Suffix

  • پسوند (وندی که در انتهای ریشه یا ستاک کلمه قرار می‌گیرد، مانند «-ها» در «کتاب‌ها»)

Suppletion

  • واژه‌بنیاد (فرآیندی که در آن اشکال تصریفی یک کلمه از ریشه‌های کاملاً متفاوت می‌آیند و هیچ شباهت آوایی با یکدیگر ندارند، مانند go و went در انگلیسی)

Synthetic Language

  • زبان ترکیبی (زبانی که در آن کلمات معمولاً شامل چندین تکواژ هستند و اطلاعات دستوری در داخل کلمه بیان می‌شود، برخلاف زبان‌های تحلیلی)

Transfix

  • : میان‌آویز (نوعی وند که در برخی زبان‌ها (مانند سامی) در میان ریشه قرار می‌گیرد و با آن ترکیب می‌شود تا معنی جدیدی بسازد)

  

تکی

  • پذیرش عمومی

Vowel Gradation

  • تغییر مصوت درونی (نوعی تغییر درونی که در آن مصوت ریشه تغییر می‌کند تا معنی یا نقش دستوری جدیدی ایجاد شود، مانند foot -> feet)